PROKSİMAL TÜBÜL
Ultrafiltratın %60-80’i geri emilir
Glukoz ve A.A.lerin hemen hemen tamamı pasif olarak geri emilir.
Na+, Cl-1 , HCO3- , Ca+ ,Fosfat, ürik asit ve diğer iyonların önemli bir kısmı geri emilir.
Kreatinin ise 0.14 mmol/dk hızda ve çok az olarak da distal tübüllerden sekrete edilir. Kreatinin kan düzeyi normalin üstüne çıktığı zaman proksimal tübülden sekresyon artar.
Fenolsulfoftalein (PSP), p-aminohippurat (PAH) ve iyodopirasetat (Diodast) gibi bazı biyolojik olmayan bileşikler sekrete edillir ve böbreğin tübüler sekresyon kapasitesinin değerlendirilmesinde kullanılır.
HENLE KULBU
İnen koldan su geri emilimi olur ve ultrafiltratın osmolalitesi 600-1200 mosmol/kg’a kadar çıkar.
Fakat kalın çıkan kol suya geçirgen olmadığı için sadece Na+ ve Cl-‘un geri emilimi olur. Böylece dilüe bir idrar oluşur.
Geri kalan suyun geri emilimi ADH aracılığıyla gerçekleşir.
DİSTAL TÜBÜL
Distal tübüldeki baskın aktivite sekresyondur.
Organik iyonlar, K ve H iyonları efferent arterioldeki kandan tübüler sıvıya taşınırlar.
Distal tübül aynı zamanda asit baz regülasyonu için H’ in atıldığı, Na ve HCO3’ün geri emildiği yerdir.
Distal tübülüs….
ADH aracılığıyla suyun, aldesteron aracılığıyla Na’un geri emilimi olur.
Normalde idrar proteinlerinin önemli bir kısmını oluşturan Tamm Horsfall glikoproteinleri distal tübüllerden sekrete edilir.
TOPLAYICI KANALLAR
ADH aracılığıyla suyun,
Aldesteron aracılığıyla Na’un geri emilimi olur.
REGÜLATUVAR FONKSİYON
HOMEOSTAZİS
Elektrolit
Asitbaz
Su
SODYUM
Na reabsorbsiyonu, su, Cl, glukoz, HCO3, üre ve aminoasit reabsorbsiyonu için gereklidir.
Proksimal tübül sodyuma oldukça permeabıldır.
Sodyumun %80’i H sekresyonuna zıt olarak Cl ve HCO3 ile birlikte hücre içine girerler.
Distal tübülde Na ve K/H transportu aldesteron ile düzenlenir.
POTASYUM
Birçok tipi olan K kanallarının 4 fonksiyonu vardır;
Negatif hücre membran potansiyelinin korunması,
İntrasellüler volümün regülasyonu,
Na-2Cl-K kotransportu sağlamak için K’un apikal ve bazolateral membranlara resirkülasyonu,
Toplayıcı kanallardaki Na-K-ATPaz ile K atılımı.
Kortikal nefrondaki proksimal tübülün son 2/3’de Cl’a karşı hücre membran geçirgenliği artarak, reabsorbsiyon konsantrasyon gradiyentiyle gerçekleştirilir (Bu Na’un pasif reabsorbsiyonuyla birliktedir).
KALSİYUM
Filtrasyona uğrayan kalsiyumun %98’i reabsorbe olur, bunun %65-75’i proksimal tübülde, %20-25’i henlenin kalın çıkan kolunda, %10’u distal tübülden ve az bir kısmı da toplayıcı kanallardan gerçekleşir.
Na’un aktif reabsorbsiyonuna bağlı pasif bir olayla gerçekleşir.
Fakat özellikle distal tübülde (mg bağımlı) ATPaz benzeri aktif bir yol da vardır.
Ca’un reabsorbsiyonu parathormonun etkisiyle artar, kalsitoninin etkisiyle azalır
FOSFAT
Filtrasyona uğrayan fosfatın %20’si idrarla atılır.
Fakat plazma fosfat konsantrasyonu 1.2 mmol/L’yi aşınca idrar fosfatında artış olur.
Fosfatın reabsorbsiyonu, Na’un reasorbsiyonuna bağlıdır.
Hem Parathormon hem de Vit D fosfat transportunu düzenler.
ASİT-BAZ HOMEOSTAZİSİ
Filtrasyona uğrayan HCO3’ün %90’ı proksimal tübül, distal tübül ve toplayıcı kanallardan geri emilir.
Proksimal tübülde karbonik anhidraz ve H sekresyonu ile gerçekleşir.
Distal tübülde HCO3 alındıktan sonra, sekrete edilen H temel olarak fosfat gibi tamponlar tarafından alınır ve böylece tübüler sıvı daha asidik olur.
SU HOMEOSTAZİSİ
Tübüler sıvı içeriğinin yaklaşık %70’i proksimal tübülden, %5’i henle kulpundan, %10’u distal tübülden ve geri kalanı da toplayıcı kanallardan geri emilir.
Su reabsorbsiyonu veya üriner konsantrasyon temel olarak Henle kulpunun karşı akım mekanizması tarafından düzenlenir.
Henle kulpunun inen kısmı suya oldukça geçirgenken, çıkan kısım ve toplayıcı kanallar geçirgen değildir
Su Homeostazisi….
Tübüler sıvı içeriğinin yaklaşık %70’i proksimal tübülden, %5’i henle kulpundan, %10’u distal tübülden ve geri kalanı da toplayıcı kanallardan geri emilir.
Su reabsorbsiyonu veya üriner konsantrasyon temel olarak Henle kulpunun karşı akım mekanizması tarafından düzenlenir.
Henle kulpunun inen kısmı suya oldukça geçirgenken, çıkan kısım ve toplayıcı kanallar geçirgen değildir
Henle kulpuna giren sıvı plazma ile izotoniktir. Ancak çıkarken hipotonik olur.
Renal medülla yüksek bir osmolalite sağlar. Fakat bu yüksek osmolalite, idrarın konsantre edilmesi açısından yeterli bir açıklama getirmez. Ayrıca toplayıcı kanalların ADH etkisiyle üre ve suya geçirgenliğinin düzenlenmesine de bağlıdır.
Glomerüler filtrat yaklaşık 180 L/gün’dür. Bunun yaklaşık 23 L’si toplayıcı kanallara ulaşır ve ADH yokluğunda tümü idrara atılır.
ADH etkisi altındaki kortikal toplayıcı kanallar suya geçirgendir. Su ve üre toplayıcı kanalların medüller bölgesinde geri emilmesi idrar miktarını azaltırken idrarda çözünmüş maddelerin konsantrasyonunu arttırır.
Sonuç olarak,
İdrar osmolalitesi 50-1200 mOsm/kg arasında değişir.
ADH sekresyonunun düzenlenmesi sıvı homeostazisi açısından hayati önem taşır.
“Böbreklerde İdrar Oluşumu” için 0 Yorum yapılmış.