Sağlıklı Yaşam,Hastalığı,Nedenleri,Tedavisi,Belirtileri

DOĞUM: 500 gr üzerinde ağırlığı ya da baş-topuk uzunluğu 25 cm üzerinde fetüslerin dünyaya gelmesine denilir.
TRAVAY: Aktif doğum eylemi
HABİTUS: Fetus kısımların birbiriyle olan ilişkisidir. Özellikle baş ve vertebra arasındaki ilişki önemli. Fleksiyon habitusu gibi.
SİTUS: Fetus vertebrasıyla maternal vertebranın arasındaki ilişki. Situs transversus gibi.
POSİTİO: Fetus sırtının uterus içinde hangi tarafta olduğudur. Özellikle pelvis transvers çapıyla fetusun kılavuz noktası arasındaki ilişki önemlidir. LOT, ROT gibi
PRESENTATİO: Fetusun pelvik girime en yakın olan kısmını tanımlar.Leopold III veya vajinal muayene ile tanımlanır. En sık baş presentasyonu görülür.

LEOPOLD I: Fundusun yüksekliğine bakılır. 18-34. haftalar arasında fundus symphysis arası mesafenin cm cinsinden değeri yaklaşık olarak haftayı verir.
LEOPOLD II: Fetusun pozisyonu araştırılır.Sırt hangi tarafta?
LEOPOLD III: Fetusun presentasyonu araştırılır.
LEOPOLD IV: Fiksasyonun olup olmadığı ve fikse ise pelvise ne kadar girdiği araştırılır.
LEOPOLD V (Zangemeister Manevrası): Doğum eylemi başladıktan sonra ve sadece ağrılar sırasında uygulanır. Baş-pelvis uygunluğu değerlendirilir.
PELVİK ANATOMİ
Cilt-cilt altı yağ dokusu:
I. Muskuloaponevrotik tabaka:
M. Transversus perinei superficialis
M. Bulbocavernosus
M. İschiocavernosus
M. Sphincter ani externus
II. Muskuloaponevrotik tabaka (Diaphragma Urogenitale):
M. Transversus perinei profundus
M. Sphincter urethra diaphragmaticae
Diaphragma Pelvis:
M. Levator ani
M.Coccygeus
PELVİS ÇAPLARI
Pelvik Girim: Önde symphysis pubisin üst kolu, yanlarda linea terminalis ve sakrumun üst bölümü (promontorium) ile sınırlıdır. Bu çizginin üstü yalancı (büyük) pelvis, altı gerçek (küçük) pelvis.
Conjugata vera anatomica: 11 cm
Conjugata obstetrica: 10.6 cm
Conjugata diagonalis: 12 cm
Orta Pelvis: Önde symphysisin arka yüzü, yanlarda spina ischiadicalar ve arkada 2-4 sakral vertebralar ile sırnırlıdır.
İnterspinöz çap: 10-10,5 cm
Pelvik Çıkım: Önde arkus pubis, yanlarda tuber ischiadicalar ve arkada sakrum alt ucu ile sınırlıdır.
İntertuberous çap: 11 cm
Ön-arka çap: 9.5-11.5 cm
PELVİMETRİ YÖNTEMLERİ
Klinik pelvimetri:
Vajinal muayene esasına dayanır
X-ray pelvimetri:
8 haftadan önce, 25 haftadan sonra tanısal amaçlı kullanıldığında fetal ölüme, mental retardasyona,SSS hasarına yol açabilir.
CT:
Işın dozu az olduğu için kullanılabilir.
USG:
Genellikle yetersiz bilgi verir.
MRI:
Yumuşak doku distosilerini dedeğerlendirme fırsatı verir, ama pahalıdır.
Doğum Eyleminin Fazları
Faz 0: Kontraktil cevapsızlık, progesteron baskın
Faz 1: Travaya hazırlık, servikal olgunlaşma
Doğumun başlangıcı
Faz 2: Aktif Travay, güçlü kasılmalar
Travayın başlangıcı
Doğum
Faz 3: Uterus involüsyonu
Fertilitenin kazanılması
Progesteron:
Myometrium hc’lerde gap junction yapımını azaltır.
Tüm gebelik boyunca uterusun kontraktil cevapsızlığından sorumludur.
Östrojen:
Myometrium hc’lerde gap junction yapımını arttırır.
Oksitosin reseptörlerini arttırır.
Prostaglandinler:
Travayın başlamasında esas rolü oynadığı düşünülür.
PGE2, PGF2 düzeyleri aktif eylemde artar.
PGI2 eylem surasında yeterli uterin kan akımı sağlar.
TXA2 doğumu takiben plasental ayrılma yerinde hemostaz sağlar.

Oksitosin:
Myometriuma etkisi reseptörünün sayısıyla ilgilidir.
Gebeliğin son dönemlerinde reseptör sayısı artar.
Reseptöre bağlanınca pacemaker potansiyali artar, uyarı için gerekli eşik düzeyi azalır.
PG’lerin yapımını uyarır.
Relaksin:
Corpus luteumda yapılır.
I. Trimesterde çok yüksek miktarlardadır.
Oksitosin salınımını baskılar.
Servikal olgunlaşmayı arttırır.
Endotelin-1:
Cytokinler:
IL-1,IL-6,IL-8, CSF,TGF-, TNF
DOĞUM EYLEMİNİN FİZYOLOJİSİ
Serviks:
%85-90’ı bağ dokusu
%10-15’i düz kas
10. haftadan sonra kollagenaz aktivitesi 3 kat artar; kollagen fibrilleri kaybolur
Kollagen lifleri zayıf olarak bağlayıp su tutan Hyaluronik asit miktarı artar.
Kollagen lifleri sıkı bağlayan Dermatan sulfat azalır.
Servikal olgunlaşmanın hormonal kontrolünü östrojen, progesteron, relaksin, PGE2, PGF2 tarafından sağlanır.
KASILMA
Ca++ kalmodüline bağlanır.
Bu kompleks MHZK’ı aktive eder.
MHZK fosforilasyonu ve dolayısıyla myosin başındaki ATPase’ı aktive eder.
Actin-myosin bağlanır, kasılır.
GEVŞEME
Myozin Hafif Zincir Fosfataz ile myosin başındaki fosfat grupları uzaklaşır.
Actin-myosin ayrılır.
cAMP artışı fosforilasyonu inhibe eder.
Böylece Ca++-kalmodülin komplesi ayrılır.
Kontraksiyonlar:
Uterotubal bileşkedeki uyarı odağından (pacemaker) başlarlar.
Hızı: 2 cm/sn, tüm uterusa 15 sn’de yayılır.
Uterin bazal tonusu: 10-12 mmHg
Hipertonide 30 mmHg’ya ulaşır. 20 mmHg’da abdominal palpasyonla hissedilebilir, 25 mmHg’da kadın ağrı hisseder.
Aktif fazda 50 mmHg< olur
Hiperaktif Travay:
50 mmHg< tonus, <2 dk aralarla kontraksiyon
Hipoaktif Travay:
<30 mmHg, 5 dk< aralarla kontraksiyon
Kontraksiyonlar:
Brachystasis:
Üst segmentte kontraksiyon sırasında kısalan myometrial lifler gevşeme sonrası kısa kalırlar (Aktif segment).
Mechystasis:
Alt segmentte kontraksiyonla kısalan myometrial lifler gevşeme sonrası eskisinden daha uzun olarak kalırlar (Pasif segment).
Fizyolojik Retraksiyon Halkası:
Aktif – pasif segmentlerin arasındaki sınır.
Patolojik Retraksiyon Halkası (Bandl Halkası):
Doğumun ilerlemediği patolojik durumlarda, uterus ağrı faaliyetlerinin devam etmesiyle alt segment incelir, retraksiyon halkası yukarıya kayar, devamında uterin rüptür görülür.
Kontraksiyonlar:
Uterin kontraksiyonların ölçüm yöntemleri:
Montevideo Ünitesi:
Ort. Tonus (mmHg) X rekans (10 dk’daki kasılma sayısı)
Alexandria Ünitesi:
Ort. Tonus (mmHg) X frekans /10 dk X Ort. Süre (dk)
Aktif Planimetre:
10 dk’daki aktif basınç eğrisi altındaki alan
Total Planimetre:
10 dk’daki basınç eğrisi altındaki toplam alan
Doğumun 2. fazı 3 döneme ayrılır
I. Dönem: Açılma ve silinme dönemi
Latent faz
Aktif faz
Akselerasyon (Hızlanma) fazı
Maksimum Hızlanma (Eğim) Fazı
Deselerasyon (Yavaşlama) Fazı
II. Dönem: Atılma dönemi
III. Dönem: Halas (Kurtulma) dönem,
NORMAL DOĞUMDA BAŞIN ESAS HAREKETLERİ
Angajman: Prezente olan kısmın en geniş çapı ile pelvise girmesi
Desensus: Prezente olan kısmın doğum kanalı içersinde pelvik çıkıma kadar ilerlemesi
Fleksiyon: Başın pelvik girimi geçerken yaptığı felksiyon
İç rotasyon: baş spina ischiadikalar seviyesine geldiğinde başlayan içe dönüş
Defleksiyon: Doğum kanalının çıkımına gelen başın defleksiyon habitusuna geçmesi
Dış rotasyon: Başın pelvisten çıkınca dışa dönmesi