Gerek pratisyen, gerek dahiliye hekimleri, gerekse gastroenterologların en sık karşılaştığı semptomlardan biri karın ağrısıdır
Pek çok durum karın ağrısına yol açabilir
Ağrının kaynağı; anamnez, fizik muayene, laboratuar ve radyolojik görüntüleme yöntemleri kullanılarak belirlenmelidir
Karın ağrısında birinci kural yaşamı tehdit eden nedenlerin dışlanmasıdır (örneğin diseksiyon, perforasyon, obstrüksiyon)
Ayırıcı tanıda akciğer hastalıkları ve miyokard enfarktüsü unutulmamalıdır
Karın ağrıları akut ya da kronik olarak ikiye ayrılabilir
Akut karın ağrıları hızlı ve etkin bir şekilde değerlendirilmelidir
Lokalizasyon
Batın organlarının duyusu afferent C lifleri ile iletilir
Bu lifleri gerilme, inflamasyon ve iskemi uyarır
Bir afferent sinir farklı organlardan uyarı alır ve spinal korda farklı seviyelerden girer. Bu nedenle (viseral) ağrı lokalize edilemez ve genellikle ağrı orta hatta hissedilir
Kesin olmamakla birlikte ağrının orta hattaki düzeyi kaynaklandığı organa göre değişir
Epigastrium: Önbarsak yapıları (distal özofagus, mide, proksimal duodenum, karaciğer, safra yolları ve pankreas)
Periumblikal: Ortabarsak yapıları(ince barsaklar, apendiks, çıkan kolon ve transvers kolonun proksimal üçte ikisi)
Alt kadran: Arka barsak yapıları (distal transverse kolon, inen kolon, sigmoid ve rektum)
Parietal peritondan kaynaklanan ağrı (Parietal ağrı) daha iyi lokalize edilir
Uyarılar somatik liflerle taşınır, parietal peritondaki somatik lifler daha yoğun bir ağ oluşturur
Yansıyan ağrı: ağrının kaynaklandığı organdan uzak bir yerde hissedilmesidir
Abdominal organlara ait afferent lifler ile cilde ait duysal nöronların arka boynuzda aynı yerde sonlanmaları nedeniyle oluşur
Safra kesesi ile ilgili hastalıklarda skapula altındaki dermatomda yakınmalar vardır
Diyafram kası altında kan, püy, kitle olması omuz ağrısına neden olabilir
Yansıyan ağrıda ek olarak o bölgede hiperestezi ve kas tonusunda artış vardır
Karın ağrısı viseral fazda iyi tanımlanamaz ve orta hattadır, inflamasyon veya irritasyon parietal peirtona ulaştığında ağrı daha iyi lokalize edilir
Başlangıç ve seyri
Ani başlangıç (saniye ve dakikalar içinde)
Hızla ilerleyici (1-2 saat içinde)
Yavaş başlangıçlı (saatler içerisinde)
Ani başlangıçlı karın ağrısı nedenleri:
Genellikle yaşamı tehdit eden ciddi patolojilere bağlıdır
Peptik ülser perforasyonu
Aort anevrizma rüptürü
Ektopik gebelik rüptürü
Mezenter infarktüsü
Miyokard infartüsü
Hızlı ilerleyici karın ağrısı nedenleri
Biliyer kolik
Kolesistit
Renal kolik
Akut pankreatit
Divertikülit
Apandisit
Mezenter iskemisi
Proksimal barsak obstrüksiyonu
Yavaş başlangıçlı karın ağrısı nedenleri
Peptik ülser
Distal obstrüksiyon
Pyelonefrit
PID
Apandisit
Kolesistit
Ağrının tipi ve şiddeti
Belirsiz, kemirici hafif-orta şiddette : PU
Çok şiddetli ani başlangıçlı : perforasyon, infarkt
Ataklar halinde ağrısız araların eşlik ettiği : kolik ağrılar
Şiddetli yırtılır tazda : diseksiyon
Postprandiyal : mezenterik iskemi
Azaltan ve artıran faktörler
Antiasitler ile rahatlayan : PU, özofajit
Hareketle artan : peritonit
Hareketle rahat bir pozisyon arayışı : barsak obstrüksiyonu, renal kolik
Sırtüstü artan, öne eğilmekle azalan : retroperitoneal olay, pankreatit
Defekasyonla azalan : kolonla ilişkili olay
Fizik muayene
Ağrı kesiciler uygulanmadan yapılmalıdır
Hipotansiyon ve taşikardi intraabdominal kanama ya da septik şoka işaret edebilir
Hafif ateş : Apandesit, kolesistit, divertikülit
Yüksek ateş : Kolanjit, üriner enfeksiyon, pelvik inflamatuar hastalık, perforasyona bağlı peritonit
Batın distansiyonu : barsak obstrüksiyonu, asit
Gergin, kayık karın : peritonit
Oskültasyon palpasyon ve perküsyondan önce yapılmalıdır
Barsak seslerinin olmaması : yaygın peritonit
Aralıklı hiperaktif barsak sesleri : barsak obstrüksiyonu
Yüksek perdeden hiperaktif barsak sesleri : gastroenterit
Çalkantı sesi : mide çıkış obstrüksiyonu
Perküsyon ile ağrı : peritonit (hastanın öksürtülmesi de aynı ağrıya neden olur)
Perküsyon ile distandü bir batında timpan ses : barsak obstrüksiyonu
Palpasyonda hassasiyetin en fazla olduğu yer ve defans olup olmadığı aranır
Defans karın duvarının periton irritasyonuna verdiği refleks yanıttır
Palpasyona ağrıya uzak bölgeden başlanır
McBurney noktasında hassasiyet : apandisit
Murphy bulgusu : akut kolesistit
Kostovertebral açı hassasiyeti : pyelonefrit
Rektal muayenede lokal hassasiyet : apandisit, intraabdominal apse
Primer testler
Hemogram
Periferik yayma
Elektrolitler
Böbrek fonksiyon testleri
Karaciğer fonksiyon testleri
Tam idrar tetkiki
Amilaz
Gerekli olduğunda yapılacak testler
Doğurgan çağdaki kadınlarda gebelik testi
Cerrahi girişim olasılığı olanlarda kan grubu tayini
Peritonit, pankreatit, iskemik barsak ve hipotansif hastalarda arter kan gazları
Hafif lökositoz ve hafif amilaz yüksekliği non spesifiktir,tüm akut karın ağrılarında görülebilir
Akut karın ağrılı hastada PA-Akc grafisi, ayakta ve yatarak direkt batın grafileri çekilmelidir
Barsak obstrüksiyonu
Perforasyon (serbest hava)
Kalsifikasyonlar (böbrek ve safra taşları, kronik pankreatit)
Pnömatosis (barsak duvarında hava)
Portal ven veya safra yollarında hava
Serbest havayı tespit için hasta ayakta 5 dakika bekletilmelidir
Anjiografi mesenter iskemisinden şüphe ediliyor ise
Kontrastlı üst gastrointestinal sistem grafisi olası peptik ülser perforasyonunda (baryum peritoniti gelişmemesi için suda çözünen kontrast madde ile)
Kontrastlı alt gastrointestinal sistem grafisi şüpheli kolon obstrüksiyonlarında (endoskopi mukozal lezyonları teşhiste daha duyarlıdır)
Ultrasonografi (US) kolelitiazis, safra yollarında genişleme, safra kesesi duvar kalınlığı, perikolesistik sıvı
Akut apandisit, abdominal kitleler, hidronefroz, pelvik inflamatuar hastalık ve diğer karın ağrısı nedenlerinde US yararlıdır
Batın BT pankreatit, abdominal aort anevrizması, batın içi sıvı koleksiyonu, divertikülit, barsak obstrüksiyonu, apandisit, malignite
MRCP safra yollarında obstrüksiyon
Kolelitiazis, koledokolitiazis ve Oddi sfinkter disfonksiyonu sağ üst kadran ya da epigastriumda zaman zaman rahatsızlık hissine neden olur
Kronik pankreatit ağrısı ataklar halinde olabilir
Aylık aralarla ortaya çıkan karın ağrısında endometriyozis ve Mittelschmerz
Postprandial karın ağrıları kronik intestinal iskemi veya herni, adezyon ya da Crohn’a bağlı aralıklı barsak obstrüksiyonunu düşündürür
Barsak hareketleriyle rahatlayan ya da dışkı şekil ve sıklığı ile ilişkili karın ağrıları irritabl barsak hastalığına bağlı olabilir
Radikülopatiler ve vertebral kompresyon fraktürleri karın ağrısına neden olabilir
İlaçlar ve karın ağrısı ilişkisi
Barbitüratlar porfiri atağına neden olabilir
Diüretik, tetrasiklin, sülfonamid, 6-merkaptopürin ve östrojen pankreatite neden olabilir
Ağrı metal zehirlenmesi karın ağrısına neden olabilir
Sarılık safra yolları ile ilişkili hastalıklar
Distansiyon, timpan ses barsak obstrüksiyonu
Herniler araştırılmalıdır
Sağ alt kadran hassasiyet ve dolgunluk veya perianal hastalık Crohn hastalığı
Düz grafiler Hernilere bağlı barsak obstrüksiyonu, kronik pankreatite bağlı kalsifikasyonlar
Batın US Safra taşları, safra yollarında genişleme
BT pankreasın görüntülenmesi ve maligniteler
Kolonoskopi kolitin dışlanması
ERCP Oddi sfinkter disfonksiyonu, koledokolitiazis, şüpheli kronik pankreatit
Sürekli karın ağrısı
Umblikus ile ksifoid arasında hissedilen ağrı ve rahatsızlık hissine dispepsi denir
Peptik ülser hastalığı, non-ülser dispepsi, gastroözofajial reflü hastalığı ve gastrik maligniteleri klinik öykü ve semptomatoloji ile ayırmak güvenilir değildir
Orta ve alt kadranlarda barsak hareketleriyle rahatlayan ya da dışkı şekil ve sıklığı ile ilişkili karın ağrıları irritabl barsak hastalığına bağlı olabilir
Kilo kaybı, iştahsızlık malignite
Steatore, kilo kaybı, alkolizm öyküsü kronik pankreatit
Sarılık pankreas ve safra yolları neoplazileri
Batında kitle palpasyonu malignite
Asit karaciğer hastalığı, malignite, periton hastalıkları
Gaitada gizli kanama peptik ülser hastalığı, inflamatuar barsak hastalığı, malignite
“Karın Ağrıları” için 0 Yorum yapılmış.