Vücutta biyolojik ve Ruhsal Gelişmeler
By admin • May 14th, 2008 • Category: Makaleler
ADOLESAN
Puberte(ergenlik)
Hipotalamus, hipofiz ve gonadlarda doğum öncesi dönemden başlayan ve çocukluk boyunca süregelen,
Cinsel gelişmenin tamamlanmasına ve üretkenliğin tam olarak kazanılmasına kadar devam eden olgunlaşma sürecindeki
Bir ara dönemdir
Adolesan ; çocukluktan erişkinliğe geçiş dönemidir
* Fiziksel Büyüme
* Cinsel GeliÅŸme
* Psikososyal GeliÅŸme
ADOLESAN 10 – 19 Yaş
GENÇ (Youth) 15 – 24 Yaş
GENÇLİK ( Young people) 10 - 24 YaşPuberte biyolojik varyasyonların ve bireysel faklılıkların en belirgin olduğu dönemdir.
Pubertede oluşan değişikliklerin sıra düzeni aynıdır.
Ancak puberteye erişme yaşı ve ergenliğin süresi bir çocuktan diğerine büyük farklılıklar gösterir
Bireysel farklılıklar
Genetik
Yaşam koşulları
Kronik Hastalık
Yüksek rakım
Hipotalamusta gonadotropinleri salgılatan hormonu(GnRH) üreten nöronlar, nükleus arkuatusta bulunan hipotalamik akım jeneratörlerinin etkisi altında sürekli olarak pulsasyonlar salgılar.
Doğumdan-2 yaşına kadar bu sistem hakimdir.
4-9 yaşlarında GnRH sistemi büyük bir baskı altındadır.
Pubertenin başlangıcıyla hipotalamusun nukleus arkuatusunda pulse jeneratörlerin aktivasyonu artar.
gnRH, gonadortopinler, ve cinsel steroidlerin salınımı artar
Prepubertel gece ve gündüz fark gözetmeden salınan GnRH,pubertenin başlangıcında sadece geceleri salınır.
Salgılanma aralıkları prepubertel 175 dakika iken, puberte ile birlikte 90-120 dakika olur.
Sonuç olarak hem salgılanan miktar artariken, hemde salgılanma aralığı kısalır.
Artmış GnRH etkisiyle,hipofizden FSH ve LH uykuda ve pulsatil olarak salgılanır.
Gondlar olgunlaşır ve testesteron, östrojen ve inhibin daha fazla salgılanır.
Erkeklerde:Testesteron ile LH, İnhibin ve FSH arasında
Kızlarda: İnhibin ile FSH arasında
♀: Overlerin salgıladığı östrojenler(en önemlisi Östradiol) + sürrenal androjenleri
♂:Testislerin salgıladığı testesteron + sürrenal androjenler
Sekonder seks karekterlerini geliÅŸtirir.
Sürenal androjenler, gonadotropinler ve gonad hormonlarından daha önce artar.
Androjenler daha çok bacakların büyümesinde etkilidir.
Pubertenin başlangıcında BH ve IGF-I düzeyi artar.
BH vertebra büyümesini sağlar.
BH pubertenin büyüme hamlesinin 1/3’ünden sorumludur.
Pubertenin büyüme hamlesinin 2/3’ünden BH bağımsızdır.
Büyüme hızı çok artar.
Büyüme ve gelişme, adolesansta belirgin bir hızlanma gösterir.
11-16 yaşları arasında herhangi bir yaş diliminde başlayan ve genellikle 2-3 yıl süren bu büyüme hızlanmasına BÜYÜME ATAĞI (PUBERTAL GROWTH SPURT) denir.
